تبلیغات
پزشكی - متخصص تغذیه:مصرف نان کم کیفیت جذب کلسیم را با مشکل مواجه می کند

گرگان - عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی استان گلستان گفت: مصرف نان های بی کیفیت، جذب کلسیم را کاهش داده و این مسئله به ویژه در سلامت زنان از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
دکتر "سمیرا عشقی نیا" در این باره اظهار داشت: با افزایش سن و تغییرات هورمونی از جمله کاهش هورمون استروژن در دوران یائسگی در زنان، مقدار توده استخوانی کاهش می یابد و عارضه ای به نام پوکی استخوان (استئوپروز) پدید می آید که باعث بروز شکستگی در مهره ها، سر استخوان ران، مچ وساعد می شود.

وی با اشاره به این که حداکثر توده استخوانی تا سن 30 سالگی به دست می آید، گفت: بنابراین برای بهره مندی از بافت استخوانی متراکم و محکم، ضرورت دارد در سنین رشد و نوجوانی از منابع غذایی حاوی کلسیم به اندازه کافی مصرف شود که در این میان زنان در مراحل خاصی از زندگی مثل دوران بارداری، شیردهی و بعد از یائسگی،روزانه نیاز بیشتری به کلسیم پیدا می کنند.
عشقی نیا افزود: از آنجایی که نان ارزانترین و در دسترس ترین ماده غذایی برای تمام اقشار جامعه به شمار رفته و نقش بسزایی در تامین انرژی و پروتئین مورد نیاز افراد جامعه دارد، لذا تهیه نان سالم و بهداشتی و با کیفیت مطلوب، تاثیرات دراز مدتی در تامین سلامت جامعه بر جای گذارده و از اهمیت خاصی برخوردار است.
وی ادامه داد: تهیه نان خوب و باکیفیت نیاز به اطلاعات دقیق در مورد کیفیت ماده اولیه (گندم و آرد)، شرایط ویژه عمل آوری خمیر بدون استفاده از جوش شیرین، رعایت زمان لازم برای ور آمدن خمیر و پخت نان، درجه حرارت مناسب پخت و نحوه عرضه و نگهداری نان دارد.
عشقی نیا افزود: نان ماده ای است که از مخلوط آب، آرد و مایه خمیر به دست می آید و استفاده از مخمرنان یا خمیر ترش در عمل آوری خمیر باعث تولید آنزیمی به نام "فیتاز" می شود که سبب تجزیه "اسید فیتیک" موجود در آرد (ماده ای که سبب اختلال در جذب املاحی چون آهن و کلسیم می شود)، شده و به این ترتیب جذب این املاح بهتر صورت می گیرد.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان ادامه داد: علاوه بر این، در خمیر اولیه تغییراتی توسط مخمر یا همان مایه خمیر رخ می دهد که باعث بهبود کیفیت، طعم و مزه نان می شود و به این دلیل که روش عمل آوری با مخمر نیاز به زمان دارد، متاسفانه برخی از نانوایان با استفاده از جوش شیرین روند تخمیر را به ظاهر تسریع می کنند در صورتی که با استفاده از این ماده سبب ایجاد مشکلات و عوارض متعددی از جمله اختلال در جذب کلسیم و آهن برای مصرف کنندگان خواهد شد که این عوارض به ویژه برای زنان از اهمیت خاصی برخوردار است.
عشقی نیا که دارای دکترای تخصصی پژوهشی تغذیه است، اضافه کرد: خانم ها به دلیل دارا بودن شرایط خاص فیزیولوژیکی چون عادت ماهانه، بارداری و شیردهی، مستعد کمبودهای تغذیه ای از جمله کم خونی ناشی از کمبود آهن هستند که مصرف نانهای بی کیفیت نیز به این مساله دامن می زند.
وی با تاکید بر اینکه بهبود کیفیت نان می تواند تاثیر بسزائی در کاهش شیوع کم خونی در زنان داشته باشد، اضافه کرد: براساس نتایج منتشره از تحقیقات انجام شده از سوی وزارت بهداشت در سال 80 با عنوان "پژوهشی در وضعیت ریزمغذیهای ایران (پورا)"، به طور متوسط 8/18 درصد از زنان شهری و روستایی، 6/23 درصد زنان باردار و 8/18 درصد از دختران نوجوان گلستانی و چند شهر خراسان شمالی دچار کم خونی هستند که آمار زنان باردار استان از متوسط کشوری بالاتر است.
به گفته دکتر عشقی نیا، بهبود این وضعیت، علاوه بر ارتقاء شاخصهای بهداشت عمومی، مستلزم ارتقای سطح آگاهی، نگرش و عملکرد زنان در زمینه تغذیه صحیح از طریق آموزشهای مستمر و نیز بهبود کیفیت منابع غذایی در دسترس است.
وی ادامه داد: یکی دیگر از نکات قابل توجه تغذیه ای در زمینه تهیه نان استفاده از آردهای فاقد سبوس است به طوری که سبوس گیری غلات و آرد سبب از دست رفتن ویتامینها و املاحی همچون آهن و روی موجود در آن می شود که برای جبران این کاهش می توان مواد مغذی از جمله آهن و اسید فولیک را به آرد اضافه و یا به عبارتی آرد را غنی کرد که در این صورت نان تهیه شده ارزش غذایی بیشتری پیدا می کند.
این متخصص تغذیه یادآور شد: آرد غنی شده به دلیل وجود آهن و اسید فولیک، تیره تر است و نان تولید شده هم تیره تر خواهد بود و ممکن است از لحاظ ظاهر چندان خوشایند نباشد اما با آموزش و اطلاع رسانی، براحتی این مشکل برطرف می شود.
عشقی نیا افزود: غنی سازی گر چه در کوتاه مدت هزینه هایی برای تجهیز کارخانجات تولیدکننده به همراه خواهد داشت ولی در مقایسه با هزینه های ناشی از عوارض کم خونی فقر آهن و سایر کمبودهای تغذیه ای به ویژه در زنان و کودکان، در درازمدت قطعا به نفع سلامت و اقتصاد جامعه خواهد بود.
عشقی نیا ادامه داد: علاوه بر این، آرد کامل و حاوی سبوس یا فیبر از فوائد تغذیه ای بسیاری برخوردار است و فیبرها از خانواده کربوهیدراتها هستند که در سبزیجات، میوه ها، غلات کامل و حبوبات وجود داشته و اهمیت زیادی در سلامت انسان دارند.
به گفته وی، فیبر موجود در غلات از نوع فیبرهای نامحلول در آب است که در دستگاه گوارش جذب نشده باعث افزایش حجم مدفوع و تحریک حرکات روده و کاهش مشکل یبوست می شود و همچنین وجود فیبر در رژیم غذایی سبب کاهش ابتلا به بیماریهای قلبی، عروقی، افزایش چربیهای خون، دیابت، چاقی و برخی از سرطانها مثل سرطان روده بزرگ می شود.
دکتر عشقی نیا در ادامه از جوش شیرین به عنوان یکی دیگر از موادی که در نان استفاده می شود، نام برد و گفت: جوش شیرین ماده ای شیمیایی و ناسازگار با ارگانیسم بدن انسان است که مصرف آن باعث اختلال در جذب آهن و کلسیم و در نتیجه کم خونی، پوکی استخوان و بیماریهای قلب و عروق به ویژه در کودکان و زنان می شود.
این متخصص تغذیه اظهار داشت: بر هم زدن محیط اسیدی معده و ایجاد سوءهاضمه، افزایش جذب فلزات سنگین مانند جیوه، سرب و کادمیوم و ایجاد مسمومیت مزمن از دیگر عوارض مصرف جوش شیرین در تهیه نان است.
عشقی نیا ادامه داد: براین اساس جوش شیرین در نان از جذب آهن جلوگیری می کند و این در شرایطی است که کم خونی عارضه ای شایع در زنان است.
وی همچنین افزود: زمانی که از غلات یا نانهای کپک زده برای خوراک دام استفاده می شود سم آفلاتوکسین که توسط برخی از قارچهای آسپرژیلوس ترشح می شود وارد بدن دام شده و پس از تغییراتی در شیر این حیوان ترشح می شود و این سم از لحاظ ساختمان شیمیایی تغییر کرده ولی همچنان خاصیت سمی خود را دارد که با مصرف شیر و لبنیات آلوده وارد بدن انسان می شود.
به گفته وی، این سم حتی براثر استریلیزاسیون و پاستوریزاسیون شیر هم از بین نمی رود و مسلم است که این سم برای بدن مضر است و با جمع شدن در داخل کبد، آثار سوء خود را برجا می گذارد و باعث ایجاد سرطان و ناهنجاری در جنین می شود که تحقیقات وسیعی بر روی تاثیرات این سم در انسان و چگونگی از بین بردن آن در محصولات غذایی مورد استفاده برای خوراک انسان و دام در حال انجام است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گلستان اظهار داشت: این سم در مقادیر کم و به صورت حاد ممکن است علایم زیادی در انسان ایجاد نکند ولی بیشتر نگرانی ما از مصرف مکرر و مزمن و عوارض ناشی از آن در انسان بوده و در طیور بر اثر مصرف جیره آلوده به این سم، گاهی مرگ و میرهای وسیعی گزارش شده است.
عشقی نیا درباره میزان آلودگی ناشی از این سم در استان گلستان گفت: کارهای تحقیقاتی در این زمینه در دست انجام است که در این تحقیقات، میزان سم بر روی نمونه های غلات منطقه بررسی می شود و در استان گلستان به دلیل معتدل بودن دما و بالا بودن رطوبت هوا، هنگام کاشت و برداشت محصول، به ویژه در مدت انبار کردن و نگهداری محصولات کشاورزی احتمال آلودگی با قارچ مولد این سم و رشد و تکثیر آن بیش از پیش شده و شرایط برای تولید سم و آلوده شدن این محصولات به آفلاتوکسین مهیا می شود.
وی ادامه داد: این محصولات چه به طور مستقیم برای مصرف انسانی و چه به طور غیرمستقیم از طریق خوراک دام و مصرف فرآورده های لبنی آلوده باعث ایجاد عوارضی چه بسا غیرقابل جبران برای افراد جامعه می شود.
وی راهکارهای کاهش آلودگیهای این سم را، اول از هر چیز، افزایش کیفیت نان دانست و گفت: کیفیت نان آن قدر باید افزایش یابد که تلفات و دور ریز آن کم شود و راهی برای کسب درآمد سودجویان نباشد و در درجه بعد باید به عموم مردم آموزش داد و آنها را از سرنوشت نانی که به دوره گردها می سپارند مطلع کرد تا آگاه باشند این نانها در نهایت تبدیل به سمی می شود که به مصرف خود آنها رسیده و سلامت جامعه را تهدید می کند.
عشقی نیا اضافه کرد: از سویی تدابیری اتخاذ شود که این نانها به شیوه دیگری جمع آوری و در صورت آلودگی معدوم شود و همچنین با انجام آزمایشاتی برای کنترل سلامت خوراک مورد استفاده برای تغذیه دام و پرهیز از مصرف نانهای کپک زده، می توان تا حدود زیادی از آلودگی با این سم در تولیدات لبنی استان جلوگیری کرد.
(ایرنا)


  • آخرین ویرایش:سه شنبه 29 دی 1388
نظرات()   
   
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
آخرین پست ها

خوشمزه خطرناك..........سه شنبه 29 دی 1388

میوه بخورید..........سه شنبه 29 دی 1388

گوسفند زنده و سالم..........سه شنبه 29 دی 1388

سلامتی: چند نكته كاربردی..........سه شنبه 29 دی 1388

بروكلی و كاهش قند خون..........سه شنبه 29 دی 1388

درمان نابینایی با تولید سلول‌های چشم از پوست..........سه شنبه 29 دی 1388

با سیر و پیاز به جنگ سرطان بروید!..........سه شنبه 29 دی 1388

پوستی بدون چروك با 10 ماده غذایی..........سه شنبه 29 دی 1388

عدم آموزش برای انجام زایمان طبیعی باعث رشد بی رویه سزارین در کشور شده است ..........سه شنبه 29 دی 1388

یک عمل جراحی نادر قلب در بیرجند انجام شد ..........سه شنبه 29 دی 1388

80درصد جمعیت بالای 70 سال دچار آرتروز مفصلی هستند ..........سه شنبه 29 دی 1388

وزیر بهداشت: طرح تحقیقاتی مداخله در دیابت در شش شهر بزرگ کشور اجرا می شود ..........سه شنبه 29 دی 1388

واجدین شرایط تزریق واکسن آنفلوآنزای فصلی هر چه سریعتر برای واکسینه شدن اقدام کنند ..........سه شنبه 29 دی 1388

70درصد دانش آموزان نوجوان دچار اختلالات ستون فقرات هستند ..........سه شنبه 29 دی 1388

ژن تنظیم چاقی و دیابت کشف شد ..........سه شنبه 29 دی 1388

همه پستها